Geschatte leestijd: 2 minuten
Springstaartjes kan je het hele jaar door tegenkomen. Er zijn zoveel soorten dat er altijd wel ergens eentje rondloopt. Maar om een of andere reden vind ik vooral deze soort die in de wintermaanden actief is. Dicyrtomina ornata is meteen ook een van de schattigste soorten. Ze hebben een smoeltje dat je helemaal vertedert.
Springstaartjes hebben niet veel last van de winterse kou, want in hun lichaam zitten specifieke eiwitten die werken als een antivriesmiddel. Hiermee kunnen ze zelfs op een bevroren wateroppervlak doorgaan, en houdt ijs en sneeuw hen niet tegen. Het liefst houden ze zich wel op tussen de afgevallen blaadjes, die tegelijkertijd schuilplaats en voedsel bieden.
De antivries-eiwitten binden zich onmiddellijk met ijskristallen die zich vormen in de lichaamsvloeistof. Hierdoor kan het ijs niet verder groeien, wat anders leidt tot openscheuren van de cellen en de dood. Er zijn meerdere diersoorten die over een gelijkaardig antivriesmiddel beschikken. Sommige insecten en spinnen, en ook zeevissen maken zulke eiwitten aan om de vrieskou te doorstaan.
Een recente studie toont nu echter aan dat springstaartjes wellicht de eerste waren die hierover beschikten. Het zijn dan ook heel primitieve beestjes maar de studie toont aan dat de antivries-eiwitten al vroeg na het ontstaan van springstaartjes aanwezig waren, zo’n 400 miljoen jaar geleden. Bij vissen was dat ‘maar’ 30 miljoen jaar geleden.
Op hun zoektochten komen springstaartjes overal terecht, zelfs op bloemen. De madeliefjes zien er wat verlept uit na al dat bruut wintergeweld. Nochtans hebben die ook een beschermstof tegen de koude, namelijk het anthocyaan dat ook zorgt voor de roze kleur. Maar zo diep in de winter is dat duidelijk niet voldoende. Geef mij maar mijn eiwitten, dacht het springstaartje, en het stapte flink verder.
(beelden uit de winter 2025-2026, bos t’Ename en Volkegembos te Oudenaarde, Puyenbrouck te Wachtebeke, en uit de eigen tuin)
Als (àls) je dit natuurvertelsel leuk vond, klik je dan op het duimpje hieronder aub ? Of nog beter, schrijf je een reactie hieronder? Bedankt!
Wat bijzonder weer, ik val van de ene verwondering in de andere!
ongelooflijk hoe het allemaal geregeld is… eiwitten…op ijs kunnen…verbazend! dankjewel Maarten!
De inventiviteit van de natuur is inderdaad ongelooflijk hé Frieda! Dankjewel!
Prachtig om te lezen over de antivries eiwitten!
Weer wat geleerd, bedankt.
Blij te horen Katinka, dankjewel!
Hai maarten. Beetje late reaktie maar prachtig weer om lekker buiten te zijn. Ja, die springstaartjes zie je echt overal. Vandaag extra actief vanwege de beginnende lente. Ze springen van plezier: viel me op omdat ik veel in de tuin bezig was. Grappige diertjes. Nog een fijne zondag
Haha, Ineke, het zijn inderdaad grappige diertjes! En goed dat je buiten bezig bent, genieten van het lenteweer!
Gelukkig kan ik terugkijken, want ik loop achter met het lezen van je fantastische natuurvertelsels.
Een mens is nooit te oud om te leren. En er valt nog heel wat te leren en …. te genieten.
Wat een mooi vertelsel weer met schitterende plaatjes!
Dankjewel hoor Ellen! En dat is het voordeel van een website hé, niets gaat verloren en je leest op eigen ritme.