Geschatte leestijd: 2 minuten
Zwarte Els is een van onze meest voorkomende bomen. De soort is bijzonder goed aangepast aan nattere bodems. Je vindt de bomen daarom steevast langs waterkanten. Het hout is dan ook goed bestand tegen verrotting. Het oranje verkleurend hout wordt al eeuwenlang gebruikt in situaties waarbij het onder water of vochtig blijft, zoals voor heipalen, want dan gaat het bijzonder lang mee. De onderwaterstabilisering van Venetië zit vol met boomstammen van Zwarte Els.
Zwarte Els is eenhuizig, wat betekent dat de mannelijke en vrouwelijke bloemen samen voorkomen op elke individuele boom (ze zitten in één ‘huis’). Die bloemen noemen we katjes door hun specifieke vorm. De paarsrode mannelijke katjes hangen slap naar beneden, en het zijn deze die het stuifmeel produceren dat – samen met dat van een hele andere reeks planten – in het voorjaar voor zoveel allergische reacties en hooikoorts zorgt.
De vrouwelijke katjes verhouten na bevruchting tot de zogenaamde elzenproppen en zien er dan uit als zwarte mini- dennenappeltjes. Na openbarsten komen er lichte zaden vrij die verspreid worden met de wind of met het water als ze daarin terechtkomen. Ook die zaadjes zijn goed waterbestendig, of wat had je gedacht?
Zwarte Els wordt zo genoemd omdat de bast redelijk donker is, zeker in vergelijking met Witte Els, een andere soort. Maar wat me in deze donkere wintermaanden opviel, was dat de knoppen een heerlijk zachte paarsblauwe kleur hebben. Je merkt dat pas op van heel dichtbij, want vanop een afstand zien de kale bomen er maar donkergrijs en zwart uit, zoals de meeste loofbomen die nu de lente afwachten.
Maar de knoppen zitten duidelijk al klaar. Hun blauwe gloed verraadt de drang om weldra uit te groeien en blaadjes te produceren. Ik vind die opvallende kleur speciaal genoeg om voortaan te spreken van Blauwe Els. Is dat geen mooi verhaal?
(beelden van december-februari 2024-2026, Gentbrugse Meersen, Damvallei, Bulskampveld)
Als (àls) je dit natuurvertelsel leuk vond, klik je dan op het duimpje hieronder aub ? Of nog beter, schrijf je een reactie hieronder? Bedankt!
Dag Maarten , door de doorgedreven werken in onze straat ( of laan , what’s in a name ) ben ik de natuur een beetje misgelopen. Maar blauw van de kou ben ik toch eens gaan kijken naar dat andere blauw. Mooi om zien, maar dan wel met toegeknepen neus, mond en oren vanwege de door jou vermelde allergie verschijnsels. Niet door die blauwe dingen maar wel door die geel-bruin-zwarte hangende mannen. Men moest ze castreren,maar ja, dan ist ook gedaan met onze elsjes nietwaar . Een ideetje : een dikke, grote ruiker cadeau doen aan bepaalde ambassades..maar ja , dat kunnen we de natuur niet aandoen nietwaar ! Veel groeten vwge een gefrustreerde ouderling ! E.B.
Aiai, zo’n allergie is inderdaad niet om mee te lachen Eric, veel goeie moed!
Nou! Heel boeiend verhaal.. telkens weer een verrassing in mijn mailbox ❤
Dat doet me veel plezier Ineke, dankjewel hoor!
Prachtig verhaal Maarten. Ik ben iedere x weer verrast van jouw waarnemingen in de natuur. Wat een mooie blauwe kleur heeft de blauwe els. Dat heb ik nog nooit zo waargenomen. Zal er eens goed op letten. En ja we verlangen allemaal naar de lente. Overal zie ik knoppen die verlangen om open te springen. Word er blij van. Hele fijne zondag!
Dankjewel hoor Ineke! De lente komt eraan, maar het mag eerst nog een beetje lekker winter zijn! Fijne zondag!
Dag Maarten
Je foto’s geven een heel mooi blauw weer.
Super.
Groetjes
Jan
Bedankt Jan! Het blauw was een welkome afwisseling op deze winterse dagen!
Paarsblauw en fluweelzacht zoals deze knoppen doet idd drang naar lente vermoeden.
Misschien een goeie tip voor verfproducenten… doe mij maar een potje Blauwe Els.
Mooi in beeld gebracht Maarten. Fijne zondag nog.
Haha, een potje Blauwe Els zou inderdaad welkom zijn Lydi! Dankjewel en ook voor jou nog een mooie zondag!
Goeie morgen, prachtig de foto’s van de els wij hebben die ook in onze tuin. Ik had nog nooit gezien dat die een blauwe kleur heeft. Bedankt voor de info. De ooievaar is aangekomen in Puyenbroeck.
Dankjewel hoor Daniel, blij te horen! En nog een weetje voor de reeënliefhebber: zwarte els lusten de reeën niet, en daardoor kunnen die ongestoord opschieten in nieuw bos. Vele groeten!